Μορφές Κεφαλαλγίας και Διάρκεια
Η κεφαλαλγία αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες προσέλευσης σε νευρολόγο, επηρεάζοντας σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η σωστή ταξινόμηση των μορφών κεφαλαλγίας και η κατανόηση της διάρκειας, της έντασης και των συνοδών συμπτωμάτων είναι καθοριστικής σημασίας για τη διάγνωση και τη θεραπευτική αντιμετώπιση. Στο παρόν άρθρο αναλύουμε εκτενώς τις βασικές μορφές: παροξυσμική ημικρανία, συνεχής ημικρανία, απλή ημικρανία και τα σπάνια αλλά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά σύνδρομα SUNCT και SUNA.
Παροξυσμική Ημικρανία
Η παροξυσμική ημικρανία ανήκει στις τριδυμοαγγειακές κεφαλαλγίες του αυτονόμου και χαρακτηρίζεται από:
έντονο, μονόπλευρο πόνο,
εντόπιση στην οφθαλμική ή κροταφική περιοχή,
σύντομη διάρκεια κρίσεων (2–30 λεπτά),
υψηλή συχνότητα (έως και δεκάδες επεισόδια ημερησίως).
Συνοδεύεται συχνά από:
δακρύρροια,
ερυθρότητα οφθαλμού,
ρινική συμφόρηση,
πτώση βλεφάρου.
Χαρακτηριστικό διαγνωστικό στοιχείο αποτελεί η θεαματική ανταπόκριση στην ινδομεθακίνη, γεγονός που βοηθά στη σαφή διαφοροποίησή της από άλλες κεφαλαλγίες.
Συνεχής Μονόπλευρη Ημικρανία
Η συνεχής ημικρανία είναι μια χρόνια, μονόπλευρη κεφαλαλγία με:
σταθερό πόνο χαμηλής έως μέτριας έντασης,
παροξύνσεις έντονου πόνου,
διάρκεια μεγαλύτερη των 3 μηνών χωρίς διακοπή.
Κατά τις εξάρσεις, μπορεί να εμφανιστούν:
φωτοφοβία,
φωνοφοβία,
ναυτία,
συμπτώματα από το αυτόνομο νευρικό σύστημα.
Όπως και η παροξυσμική ημικρανία, η συνεχής ημικρανία παρουσιάζει πλήρη ανταπόκριση στην ινδομεθακίνη, στοιχείο-κλειδί για τη διάγνωση.
Απλή Ημικρανία
Η απλή ημικρανία αποτελεί την πιο συχνή μορφή πρωτοπαθούς κεφαλαλγίας και διακρίνεται σε:
ημικρανία χωρίς αύρα,
Κλινικά Χαρακτηριστικά
πόνος παλλόμενος, μέτριας έως έντονης έντασης,
συνήθως μονόπλευρος αλλά μπορεί να γίνει αμφοτερόπλευρος,
διάρκεια 4–72 ώρες,
επιδείνωση με τη σωματική δραστηριότητα.
Συνοδά Συμπτώματα
ναυτία και έμετος,
φωτοφοβία,
φωνοφοβία,
οσμοφοβία.
Η αύρα, όταν υπάρχει, περιλαμβάνει παροδικά νευρολογικά συμπτώματα όπως οπτικές διαταραχές (οπτική αύρα), αισθητικές μεταβολές ή διαταραχές λόγου.
SUNCT και SUNA: Σπάνιες αλλά Χαρακτηριστικές Κεφαλαλγίες
Τα σύνδρομα SUNCT (Short-lasting Unilateral Neuralgiform headache attacks with Conjunctival injection and Tearing) και SUNA (Short-lasting Unilateral Neuralgiform headache attacks with Autonomic symptoms) ανήκουν επίσης στις τριδυμο-αυτόνομες κεφαλαλγίες.
Βασικά Χαρακτηριστικά
εξαιρετικά έντονος, διαξιφιστικός πόνος,
πολύ βραχεία διάρκεια (5–240 δευτερόλεπτα),
συχνότητα έως και εκατοντάδες κρίσεις ημερησίως,
εντόπιση κυρίως γύρω από τον οφθαλμό.
Αυτόνομα Συμπτώματα
έντονη δακρύρροια,
επιπεφυκική έγχυση,
ρινική καταρροή,
οίδημα βλεφάρων.
Η διάκριση μεταξύ SUNCT και SUNA βασίζεται στην παρουσία και το μέγεθος συμμετοχής του αυτόνομου νευρικού συστήματος, με τη δακρύρροια και την επιπεφυκική έγχυση να είναι υποχρεωτικές στο SUNCT.
Διαφορική Διάγνωση και Κλινική Σημασία
Η σωστή αναγνώριση της μορφής κεφαλαλγίας βασίζεται:
στη διάρκεια των κρίσεων,
στη συχνότητα,
στα συνοδά συμπτώματα,
στην ανταπόκριση σε συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή.
Η λανθασμένη διάγνωση οδηγεί συχνά σε αναποτελεσματικές θεραπείες και χρόνια επιβάρυνση του ασθενούς.
Ο Ρόλος του Νευρολόγου στη Διάγνωση
Η εξειδικευμένη νευρολογική αξιολόγηση είναι απαραίτητη για την ακριβή διάγνωση. Ο Νευρολόγος Οδυσσέας Παζιώνης προσεγγίζει τις κεφαλαλγίες με συνδυασμό:
σύγχρονης νευρολογικής γνώσης,
εξατομικευμένης φαρμακευτικής αγωγής,
ιατρικού βελονισμού.
Ιατρικός Βελονισμός και Κεφαλαλγίες
Ο ιατρικός βελονισμός αποτελεί συμπληρωματική θεραπευτική επιλογή με τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητα:
στη μείωση της συχνότητας κρίσεων,
στη ρύθμιση του αυτόνομου νευρικού συστήματος,
στη βελτίωση της ανταπόκρισης στη φαρμακευτική αγωγή.
Ιδιαίτερα στις χρόνιες και ανθεκτικές μορφές κεφαλαλγίας, ο βελονισμός συμβάλλει ουσιαστικά στην αποκατάσταση της κεντρικής ευαισθητοποίησης του νευρικού συστήματος.
Συμπεράσματα
Οι μορφές κεφαλαλγίας παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές ως προς τη διάρκεια, την ένταση και τα συνοδά συμπτώματα. Η παροξυσμική και η συνεχής ημικρανία, η απλή ημικρανία και τα σύνδρομα SUNCT/SUNA απαιτούν εξειδικευμένη διάγνωση και στοχευμένη θεραπεία. Η έγκαιρη και σωστή αντιμετώπιση οδηγεί σε ουσιαστική βελτίωση της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής των ασθενών.
